2008/13 Sayılı "Cevap ve Düzeltme Hakkı Hk." Konulu Genelge

T.C.

BAYINDIRLIK VE İSKAN BAKANLIĞI

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliği

 

Sayı : B.09.1.TKG.061- 010-06/ 30/07/2008

Konu : Cevap ve düzeltme hakkı hk.

GENELGE 1663
(2008/13 )

 

TÜM DAİRE BAŞKANLIKLARINA

TAPU ve KADASTRO BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİNE

DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜNE

Bilindiği üzere; Genel Müdürlüğümüz, Bölge Müdürlükleri, Tapu Sicil ve Kadastro Müdürlükleri îş ve işlemleri hakkında yazılı ve görsel yayın organlarında zaman zaman haberler yer almakta; bu haberlerden bir kısmı ise hiçbir araştırma yapılmaksızın yayımlanmakta ve "Gerçeğe aykırı haber" niteliği taşımaktadır. Gerçeğe aykırı olan bu tür haberler için 5187 sayılı Basın Kanunu ve 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkındaki Kanunda "Cevap ve düzeltme hakkı" ile ilgili düzenleme yapılmıştır.

İş bu Genelge İdaremizde verilen hizmetler ile ilgili; polem üsluplu, gerçeği yansıtmayan, spekülatif, çarpıtılmış ve maksatlı olduğuna kanaat getirilen haberlerle ilgili olarak hukuki yollara başvurmanın usul ve esaslarını belirlemek amacı ile düzenlenmiştir. Genel Müdürlüğümüz merkez birimleri ile ilgili belirtilen şekilde yayın yapıldığı takdirde, ilgili birim tarafından Genel Müdürlüğümüz Tanıtım ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü ile koordineli olarak, Bölge Müdürlükleri veya Bölge Müdürlüklerine bağlı Tapu Sicil ve Kadastro Müdürlüklerinde böyle bir olay meydana geldiğinde ise ilgili Bölge Müdürlüğü tarafından, yine Genel Müdürlüğümüz Tanıtım ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü ile koordineli olarak, bu tür haberlerin yayınlanmasını önlemek için, süre geçirilmeden, herhangi bir yazışmaya mahal vermeden aşağıda belirtilen şekilde hareket edilmesi gerekmektedir;

A) Bu çerçevede, görsel (Radyo ve televizyon) basında yer alan haberler bakımından 13/04/1994 tarihli ve 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunda düzenleme yapılmış olup; anılan Kanun�un "Düzeltme ve cevap hakkı" başlıklı 28 inci maddesinde "Gerçek ve tüzelkişilerin kişilik haklarına saldırı teşkil eden yayınlar ile gerçeğe aykırı olduğu iddia edilen yayınlara karşı cevap ve düzeltme hakkı tanınması için ilgililer yargı yoluna başvurabilirler.

Yayın kuruluşları yaptıkları her yayının bandını bir yıl muhafazaya mecburdur. İlgili dava açmaya esas olmak üzere, yazılı olarak Üst Kurula başvurarak yayın bandından ücretini ödeyerek bir kopya isteyebilir.

Yargıya yapılan başvuru üzerine yargı gerekli incelemeyi yapar. Başvuru yerinde görülürse düzeltme ve cevap, saldırı teşkil eden veya gerçeğe aykırı yayının yapıldığı aynı saatte, aynı program içinde yayınlanır. Yayın süresi ve şeklini halin icabına ve delillere göre hakim takdir eder.

Kişilerin yargıya başvurmaları yayından itibaren 10 gün içinde yapılır. Mahkeme 3 gün içinde karar verir. Verilen karara karşı tebliğden itibaren 3 gün içinde bir üst mahkemeye itiraz edilebilir. Üst mahkeme 3 gün içinde karar verir. Verilen karar kesindir.

Mahkeme kararı ilgili kuruluşa tebliğ edildiğinin ertesi günü yayın yapılır.

�Yetkili ve görevli mahkeme ulusal yayın yapan kuruluşlar için Ankara Sulh Ceza Mahkemesi, bölgesel ve yerel yayın yapan kuruluşlar için başvuru sahibinin ikametgâhı Sulh Ceza Mahkemesidir�" hükmü yer almaktadır.

Buna göre; radyo ve televizyonlarda Genel Müdürlüğümüz aleyhine gerçeğe uymayan ve yanlı haber yayınlanmasının tespiti halinde; haberin yayımı tarihinden itibaren 10 gün içerisinde cevap ve düzeltme yayınlanmasına karar verilmek üzere ilgili Hazine Avukatlığınca dava açılması gerektiğinden, haberin yayımını müteakip en kısa sürede, yukarıda belirtilen ilgili birimlerce konuya ilişkin bilgi ve belgelerin temin edilerek �Genel Müdürlüğümüz Tanıtım ve Halkla ilişkiler Şube Müdürlüğü ile koordineli olarak- cevap ve düzeltme metni hazırlanması ve tüm ispatlayıcı bilgi ve belgelerle birlikte Genel Müdürlüğümüz Hukuk Müşavirliğine intikal ettirilmesi gerekmektedir.

B) Yine, yazılı basında yer alan haberler bakımından 09/06/2004 tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanunu'nun "Cevap ve düzeltme" başlıklı 14 üncü maddesinde, "Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde, bundan zarar gören kişinin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceği, suç unsuru içermeyen, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme ve cevap yazısını; sorumlu müdür hiç bir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, günlük süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, diğer süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç günden sonraki ilk nüshada, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır.

Düzeltme ve cevapta, buna neden olan eser belirtilir. Düzeltme ve cevap, ilgili yazıdan uzun olamaz. Düzeltme ve cevaba neden olan eserin yirmi satırdan az yazı veya resim veya karikatür olması hallerinde düzeltme ve cevap otuz satırı geçemez.

Süreli yayının birden fazla yerde basılması halinde, düzeltme ve cevap yazısı, düzeltme ve cevap hakkının kullanılmasına sebebiyet veren eserin yayımlandığı bütün baskılarda yayımlanır.

Düzeltme ve cevabın birinci fıkrada belirlenen süreler içinde yayımlanmaması halinde yayım için tanınan sürenin bitiminden itibaren, birinci fıkra hükümlerine aykırı şekilde yayımlanması halinde ise yayım tarihinden itibaren on beş gün içinde cevap ve düzeltme talep eden kişi, bulunduğu yer sulh ceza hakiminden yayımın yapılmasına veya bu kanun hükümlerine uygun olarak yapılmasına karar verilmesini isteyebilir. Sulh ceza hakimi bu istemi üç gün içerisinde, duruşma yapmaksızın karara bağlar.

Sulh Ceza Hakiminin kararına karşı acele itiraz yoluna gidilebilir. Yetkili makam üç gün içinde itirazı inceleyerek karar verir. Yetkili makamın kararı kesindir.

Düzeltme ve cevabın yayımlanmasına hakim tarafından karar verilmesi halinde, birinci fıkradaki süreler, sulh ceza hakiminin kararına itiraz edilmemişse kararın kesinleştiği tarihten, itiraz edilmişse yetkili makamın kararının tebliği tarihinden itibaren başlar�" hükmü yer almaktadır.

Buna göre, yazılı basında Genel Müdürlüğümüz aleyhine gerçeğe uymayan veya yanlı haber yayımlandığının tespiti halinde;

l) Haberin yayımı tarihinden itibaren en geç iki ay içerisinde cevap ve düzeltme metni hazırlanarak yayımlanmak üzere noter kanalıyla haberin yayımlandığı basın kuruluşuna gönderilmesi gerektiğinden, haberin yayımını müteakip en kısa sürede, yukarıda belirtilen ilgili birimlerce konuya ilişkin bilgi ve belgelerin temin edilerek �Genel Müdürlüğümüz Tanıtım ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü ile koordineli olarak- cevap ve düzeltme metni hazırlanması ve bunun, Genel Müdürlüğümüz Tanıtım ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğünce noter kanalıyla haberin yayımlandığı basın kuruluşuna iadeli taahhütlü olarak gönderilmesi,

2) Düzeltme ve cevabın ilgili basın kuruluşuna tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde yayımlanmaması halinde, 3 üncü günün bitiminden itibaren veya usulüne uygun olarak yayımlanmaması halinde ise yayım tarihinden itibaren on beş gün içerisinde dava açılması gerektiğinden; cevap ve düzeltme metninin yayımlanmadığı veya usulsüz yayımlandığı gazetenin asılları ile haberin gerçek dışı olduğuna dair temin edilecek tüm belgelerin, cevap ve düzeltme metninin (yazılı ve disket ortamında) ve Noterden alınacak tebliğ belgesinin �Genel Müdürlüğümüz Tanıtım ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü ile koordinasyon sağlanarak- ivedilikle Genel Müdürlüğümüz Hukuk Müşavirliğine intikal ettirilmesi gerekmektedir.

İdaremiz iş ve işlemleri hakkında yazılı ve görsel yayın organlarında yer alan gerçeğe aykırı haberlere karşı başvurulacak hukuki yollara ilişkin prosedür yukarıda belirtilen şekilde olup; bu tür haberlerin tespiti halinde, Genel Müdürlüğümüz aleyhine hak kaybına meydan verilmemesi bakımından ivedilikle Genel Müdürlüğümüz Hukuk Müşavirliği ve Tanıtım ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü ile irtibata geçilmesi gerekmektedir.

Bilgilerinizi ve gereğini önemle rica ederim.

 

                                                                                                                          Mehmet Zeki ADLI

                                                                                                                             Genel Müdür

 

Dağıtım;

Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüklerine,

Tüm Daire Başkanlıklarına,

Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğüne.

Mevzuat Türü: 
Sayısı: 
2008/13
Kabul Tarihi: 
7 Ağustos 2008
Yürürlük Durumu: