2007/8 Sayılı "İç Denetim Birimi" Konulu Genelge

T.C
BAYINDIRLIK VE İSKÂN BAKANLIĞI
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü İç Denetim Birimi Yöneticiliği

Sayı : B.09.1.TKG.(İç Denetim)-41 12/04/2007

Konu : İç Denetim Birimi

GENELGE NO/1646
2007/8

TEFTİŞ KURULU BAŞKANLIĞINA
I . HUKUK MÜŞAVİRLİĞİNE
............................ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
ÖZEL KALEM MÜDÜRLÜĞÜNE
DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜNE
SİVİL SAVUNMA UZMANLIĞINA
TAPU VE KADASTRO BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun, 5436 sayılı Kanunla yapılan değişiklikleri de içeren 63 üncü maddesinde, iç denetim kavramı ve iç denetçilik mesleği, aynı Kanunun 64 üncü maddesinde de iç denetçilerin görevleri düzenlenmiştir. Ayrıca, 26.06.2006 tarih ve 2006/10654 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ve Kamu İç Denetim Birim Yönergesi yürürlüğe konulmuş ve Genel Müdürlüğümüze iç denetçi ataması yapılarak iç denetim birimi oluşturulmuştur.
Yapılan düzenlemeler çerçevesinde aşağıda belirtilen konuların açıklanmasına gerek görülmüştür :
1 ) İç Denetim Kavramı
İç denetim, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir.
İç denetim faaliyeti, idarelerin yönetim ve kontrol yapılarının ve malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirilir. İç denetim, iç denetçiler tarafından yapılır.
(5018 sayılı Kanun m.63,Yönetmelik m. 4/e, Yönerge 3/e)
2 ) İç Denetim Biriminin Yapısı
İç denetim birimi yöneticisi, iç denetçiler ile ihtiyaca göre diğer personelden oluşan iç denetim birimi, idari yönden doğrudan Genel Müdüre bağlı olarak faaliyetlerini yürütür.
(5018 sayılı Kanun m.63,Yönetmelik m. 13, Yönerge m.7)
3 ) İç Denetçinin Bağımsızlığı
İç denetim faaliyeti idarenin günlük işleyişinden bağımsızdır. İç denetçiler görevlerini Kanun, Yönetmelik ve Yönerge kapsamında tam bir bağımsızlık içinde gerçekleştirir. İç denetçilere ilgili mevzuatta belirtilen iç denetim faaliyetleri dışında görev verilemez.
İç denetim faaliyetinin kapsamına, denetim uygulamalarına müdahale edilemez ve iç denetçilerin görüşlerini değiştirmeleri istenemez.
(5018 sayılı Kanun m.63,Yönetmelik m. 25, Yönerge m.8)
4 ) İç Denetim Faaliyetinin Amacı
İç denetim faaliyeti; Genel Müdürlüğün faaliyetlerinin amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara, performans programlarına ve mevzuata uygun olarak planlanmasını ve yürütülmesini, kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını, bilgilerin güvenilirliğini, bütünlüğünü ve zamanında elde edilebilirliğini sağlamayı amaçlar.
İç denetim faaliyeti sonucunda, Genel Müdürlüğün varlıklarının güvence altına alınması, iç kontrol sisteminin etkinliği ve risklerin asgarîye indirilmesi için Genel Müdürlüğün faaliyetlerini olumsuz etkileyebilecek risklerin tanımlanması, gerekli önlemlerin alınması, sürekli gözden geçirilmesi ve mümkünse sayısallaştırılması konularında yönetime önerilerde bulunulur.
İç denetim, nesnel güvence sağlamanın yanında, özellikle risk yönetimi, kontrol ve yönetim süreçlerini geliştirmede Genel Müdürlüğe yardımcı olmak üzere bağımsız ve tarafsız bir danışmanlık hizmeti sağlar. Danışmanlık hizmeti, idarenin hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik faaliyetlerinin ve işlem süreçlerinin sistemli ve düzenli bir biçimde değerlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmasıdır.
Nesnel güvence sağlama, kurum içerisinde etkin bir iç denetim sisteminin var olduğuna, kurumun risk yönetimi, iç kontrol sistemi ve işlem süreçlerinin etkin bir şekilde işlediğine, üretilen bilgilerin doğruluğuna ve tamlığına, varlıklarının korunduğuna, faaliyetlerin etkili, ekonomik, verimli ve mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirildiğine dair kurum içine ve kurum dışına yeterli güvencenin verilmesidir.
(Yönetmelik m.5, Yönerge m.4)
5 ) İç Denetim Faaliyetinin Kapsamı
Genel Müdürlüğün tüm birimlerinin her türlü işlem ve faaliyetleri, risk esaslı denetim plan ve programları kapsamında sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla denetim standartlarına uygun olarak iç denetime tabi tutulur.
İç denetim faaliyetleri, ilgili mevzuat ve İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen kamu iç denetim standartları ve meslek ahlak kurallarına uygun olarak yürütülür, açıklık bulunmayan hallerde ise uluslararası denetim standartları ile etik kurallar dikkate alınır.
(Yönetmelik m.6, Yönerge m.5)
6 ) İç Denetim Alanı
İç denetim aşağıdaki alanları içerir:
a) Genel Müdürlüğün iç kontrol sisteminin yeterliliği ve etkinliğinin incelenmesi ve değerlendirilmesi,
b) Risk yönetimi için öneriler geliştirilmesi ile risk değerlendirme ve risk yönetim metotlarının uygulama ve etkinliğinin incelenmesi,
c) Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlama amaçlı performans değerlendirmelerinin yapılması ve önerilerde bulunulması,
d) Genel Müdürlüğün faaliyet ve işlemlerinin mevzuata, belirlenen hedef ve politikalara uygunluğunun denetlenmesi,
e) Muhasebe kayıtları ile malî tabloların, doğruluğu ve güvenilirliğinin incelenmesi,
f) Üretilen bilgiler ile kamuoyuna açıklanan her türlü rapor, istatistik ve malî tabloların doğruluğu, güvenilirliği ve zamanındalığının sınanması,
g) Elektronik bilgi sistemi ve e-Devlet hizmetlerinin yönetim ve sistem güvenilirliğinin gözden geçirilmesi.
(Yönetmelik m.7)
7 ) İç Denetimin Uygulanması
Yapılacak iç denetim aşağıda belirtilen denetim uygulamalarını kapsar:
a) Uygunluk denetimi: Genel Müdürlüğün faaliyet ve işlemlerinin ilgili kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uygunluğunun incelenmesidir.
b) Performans denetimi: Yönetimin bütün kademelerinde gerçekleştirilen faaliyet ve işlemlerin planlanması, uygulanması ve kontrolü aşamalarındaki etkililiğin, ekonomikliğin ve verimliliğin değerlendirilmesidir.
c) Malî denetim: Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin hesap ve işlemlerin doğruluğunun; mali sistem ve tabloların güvenilirliğinin değerlendirilmesidir.
d) Bilgi teknolojisi denetimi: Denetlenen birimin elektronik bilgi sistemlerinin sürekliliğinin ve güvenilirliğinin değerlendirilmesidir.
e) Sistem denetimi: Denetlenen birimin faaliyetlerinin ve iç kontrol sisteminin; organizasyon yapısına katkı sağlayıcı bir yaklaşımla analiz edilmesi, eksikliklerinin tespit edilmesi, kalite ve uygunluğunun araştırılması, kaynakların ve uygulanan yöntemlerin yeterliliğinin ölçülmesi suretiyle değerlendirilmesidir.
İç denetim, belirtilen denetim uygulamalarından bir veya birkaçını kapsayacak şekilde risk odaklı olarak yapılır. Ayrıca, bir faaliyet veya konu tüm birimlerde denetim kapsamına alınabilir.
(Yönetmelik m.8)
8 ) İç Kontrolle İlişki
İç denetim, iç kontrol sisteminin yeterliliği, etkinliği ve işleyişiyle ilgili olarak yönetime bilgiler sağlar, değerlendirmeler yapar ve önerilerde bulunur.
İç denetçiler, iç kontrol sisteminin düzenlenmesi ya da uygulanması süreçlerine ve iç kontrol tedbirlerinin seçimine dâhil edilemez. Genel Müdür, iç denetçilerden, iç kontrol ilkelerine ve iç kontrol sisteminin oluşturulmasına yönelik görüş alabilir.
(Yönetmelik m.11)
9 ) İç Denetçinin Görevleri
İç denetçi, aşağıda belirtilen görevleri yerine getirir:
a) Nesnel risk analizlerine dayanarak Genel Müdürlüğün yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirmek,
b) Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması bakımından incelemeler yapmak ve önerilerde bulunmak,
c) Harcama sonrasında yasal uygunluk denetimi yapmak,
d) Genel Müdürlüğün harcamalarının, malî işlemlere ilişkin karar ve tasarruflarının, amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara ve performans programlarına uygunluğunu denetlemek ve değerlendirmek,
e) Malî yönetim ve kontrol süreçlerinin sistem denetimini yapmak ve bu konularda önerilerde bulunmak,
f) Denetim sonuçları çerçevesinde iyileştirmelere yönelik önerilerde bulunmak ve bunları takip etmek,
g) Denetim sırasında veya denetim sonuçlarına göre soruşturma açılmasını gerektirecek bir duruma rastlanıldığında, ilgili idarenin en üst amirine bildirmek,
h) Genel Müdürlükçe üretilen bilgilerin doğruluğunu denetlemek,
i) Genel Müdür tarafından gerekli görülen hallerde performans göstergelerini belirlemede yardımcı olmak, belirlenen performans göstergelerinin uygulanabilirliğini değerlendirmek,
j) Suç teşkil eden durumlara ilişkin tespitlerini Genel Müdüre bildirmek.
İç denetçi bu görevlerini, İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen ve uluslararası kabul görmüş kontrol ve denetim standartlarına uygun şekilde yerine getirir.
(5018 sayılı Kanun m.64,Yönetmelik m.15 Yönerge m.11)
10 ) İç Denetçinin Yetkileri
İç denetçi, görevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili olarak;
a) Denetim konusuyla ilgili elektronik ortamdakiler dahil her türlü bilgi, belge ve dokümanlar ile nakit, kıymetli evrak ve diğer varlıkların ibrazını ve gösterilmesini talep etmek,
b) Denetlenen birim çalışanlarından, iç denetim faaliyetlerinin gereği olarak yardım almak, yazılı ve sözlü bilgi istemek,
c) Denetim faaliyetinin gerektirdiği araç, gereç ve diğer imkânlardan yararlanmak,
d) Denetimi engelleyici tutum, davranış ve hareketleri Genel Müdürün bilgisine intikal ettirmek,
Yetkilerine sahiptir.
(Yönetmelik m.16,Yönerge m.10)
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.

                                                                                                                            Mehmet Zeki ADLI
                                                                                                                            Genel Müdür V.

 

Mevzuat Türü: 
Sayısı: 
2007/8
Kabul Tarihi: 
12 Nisan 2007
Yürürlük Durumu: